Gast-vrijheid

Voor de vierde keer ga ik naar Palestina. Het blijft bijzonder om in landen te komen waar het leven wezenlijk anders is dan in Nederland. Omdat ik voor mijn werk ga en niet als toerist krijg ik de kans om mensen te ontmoeten in hun dagelijkse leven, tijdens hun werk, bij hen thuis, op straat, in de bus of taxi. Ik mag ze ‘echt’ ontmoeten, delen wat ertoe doet in hun en mijn leven, de mooie dingen en de zorgen. 

Palestina is hier extra bijzonder in voor mij. Een land dat niet wordt erkend en toch bestaat, gevangen door een hoge muur en door een wereldpolitiek die ik niet begrijp. Daar te mogen samenwerken en in contact te komen met mensen en hun vriendelijkheid en behulpzaamheid te ervaren geeft mij de gelegenheid om een ander perspectief te zien. De menselijke kant van een harde wereld. 

Ik ga dit keer veel ‘oude’ bekenden ontmoeten. Natuurlijk de deelnemers van de training die er de vorige keer ook waren, Jihan die de training organiseert en Areej die de vertaling weer gaat doen. En we gaan naar het hotel waar ik ook de eerste twee keer ben geweest toen ik in Palestina was.

Als ik daarbinnen kom realiseer ik me dat het een soort thuiskomen is. Thuis omdat het bekend terrein is met fijne herinneringen aan de vorige keer toen ik midden in de nacht aan kwam en heel hartelijk ontvangen werd. De meneer achter de receptie is dezelfde man van toen, hij herkent me en is ook blij mij weer te zien. In het restaurant werken ook nog dezelfde mannen, ze komen direct op me af om mijn hand te schudden. Ze heten me van harte welkom. Ik krijg zelfs dezelfde kamer.

Als ik op de eerste werkdag naar de trainingszaal loop komt er een vrouw op me af die blij verrast is om mij te zien. Ze omhelst me en ik krijg twee zoenen. Ineens weet ik weer wie het is. De schoonmaakster. Haar hartelijkheid raakt me. Ik voel weer de band die ik altijd voel als ik schoonmaaksters ontmoet. Vrouwen die met hart en ziel werken voor een laag loon, werk doen waar vaak op neer gekeken wordt en wat zo essentieel is om ander werk mogelijk en prettig te maken. Ook al is het meer dan 20 jaar geleden dat ik bij een schoonmaakbedrijf werkte, mijn hart licht nog steeds op voor deze vrouwen die aan de basis van de maatschappij staan. Dan is het extra fijn dat ook zij mij welkom heet, dat we net zoals de vorige keren de verbinding en gelijkwaardigheid voelen, iedere dag even een praatje maken en we elkaar helpen om aan het einde van de dag de zaal op te ruimen.

Het weerzien met Areej is enthousiast en liefdevol. De eerste keer dat we elkaar ontmoetten hadden we meteen een klik. Allebei hebben we er naar uit gekeken om elkaar weer te zien. Meteen nodigt ze mij en mijn collega uit voor een rondleiding en etentje in Jerusalem op onze en haar vrije dag. We grijpen dat met beide handen aan. Areej brengt ons naar de kerk die gebouwd is op de plek waar Jezus gekruisigd en begraven is. Het is een bijzondere plek. Iedereen loopt in en uit, als op een marktplaats. En het is ook een heilige plek waar mensen de steen aan willen raken waar Jezus gevallen zou zijn, waar al die Bijbelse verhalen hebben plaatsgevonden. Areej vertelt erover op een warme, diep-respectvolle manier vanuit haar eigen christelijke achtergrond. 

Al was de trap afgesloten, wij mochten toch naar boven. De man die de stroom mensen daar reguleert herkent in Areej een local en geeft ons de kans om de plek van de kruisiging te zien. Er zitten een monnik en een priester te bidden. Tenminste ik schat aan de hand van hun kleding in dat ze dat zijn. De toewijding van die mensen raakt me. Op die plek steken we alle drie een kaarsje op. Ik voor mama, papa en mijn zwager. En ook uit dankbaarheid. Dat ik dit mag mee maken, dat ik op deze plek mag komen en daarmee bewust ben van de energie die hoort bij Jezus, die ik de laatste jaren als voorbeeld ben gaan zien van een mens die in staat is tot onvoorwaardelijke liefde en vergeving. 

Areej neemt ons mee naar een Oostenrijks klooster dat inmiddels een hotel is, met prachtig uitzicht over Jerusalem. Ze trakteert ons op thee met apfelstrudel, volgens Oostenrijks recept. Dan vraagt ze waar we willen eten. We kiezen en stellen als voorwaarde dat wij betalen. Geen denken aan. Zij trakteert. Wij gaan over stag, ze is niet van haar plan af te brengen. We gaan naar de ‘Notre Dame’, net buiten de oude stad. Het restaurant is op de bovenste verdieping, weer een plek met prachtig uitzicht over de stad. En met Wine & Cheese. We peuzelen van heerlijke voorgerechten, kazen, salades, en vier nagerechten voor ons drieën. Ik luister vooral naar de gesprekken tussen haar en mijn collega. Het gaat over allerlei manieren om innerlijke rust te vinden, om gelukkig te zijn, wat echt belangrijk is in het leven. En dan vertelt Areej dat ze koffiedik kan lezen. Het dringt eigenlijk niet echt tot me door en ik vergeet het ook weer. Tenslotte brengt ze ons ook nog terug naar Ramallah. Haar hartelijkheid en gulheid is van een niet-Nederlandse orde.

De dagen beginnen mijn collega en ik in de gym. Een manier om toch wat beweging te hebben. Van de 5 trainingsdagen ben ik er 3 helemaal niet buiten geweest en op de 2 andere heb ik 10 minuten in de stromende regen gewandeld. In die gym speelt zich een dagelijks ritme af. Een vrouw en een man die ’s ochtend vroeg komen en daar sporten. Eerst denk ik dat zij de beheerders zijn. Op een dag loop ik naast de vrouw op de loopband en komen we aan de praat. Zij vertelt zo ongeveer haar levensverhaal. Ze werkt op een verdieping lager voor een organisatie voor dove en slechthorende kinderen. Haar dag begint dus met anderhalf uur gym om fit in geest en lichaam te zijn voor haar werk. Op de laatste dag ga ik niet sporten, nog te veel te doen om die dag voor te bereiden. Ik loop de gym even in om haar gedag te zeggen. En opnieuw van die hartelijke zoenen en de hoop dat we elkaar weer zien.

Twee dagen na ons etentje met Areej ben ik na de training bezig met de voorbereiding voor de volgende dag als mijn collega hoteldebotel binnen komt lopen. Areej heeft net haar ‘koffiedik’ gelezen. En ze is totaal onder de indruk wat daaruit is gekomen. Areej heeft haar verteld over allerlei dingen die nu spelen, die Areej echt niet kon weten en die precies kloppen. En dan ook nog een paar voorspellingen die een grote positieve invloed gaan hebben op haar leven. Op datzelfde moment heeft Jihan ook een consult bij Areej. Die komt ook helemaal enthousiast haar verhaal vertellen. Het maakt me nieuwsgierig. Wie weet overwin ik mijn afkeer van koffie wel om dit ook mee te maken.

De volgende dag vertrekt mijn collega en faciliteer ik nog een vergadering met alle partners in het programma gericht op integratie van visueel beperkte kinderen in het reguliere onderwijs. Die avond logeer ik bij Jihan thuis. Zij woont bij haar moeder, samen met twee zussen. Haar broer heeft een supermarkt onder hun appartement en de schoondochter is ook thuis om later samen met haar man naar hun eigen huis te gaan. Ik zie er een beetje tegen op. Nog een avond zonder ruimte voor mezelf, met veel mensen om me heen. Als ik de huiskamer binnen stap is dat meteen over. Ik ben meteen helemaal deel van de familie. Ik mag, kan en doe wat ik zelf wil. Ik voel me verbonden en deel van het gesprek, ook als zij Arabisch spreken. De onderlinge liefde is sterk voelbaar en de voorspellingen van Areej voor Jihan worden uitgebreid besproken en de plagerijen vliegen over de tafel. Vooral over het feit dat haar broer en schoonzus een tweeling zouden gaan krijgen. Ze beginnen zelfs al namen te bedenken! We eten met zijn allen aan de keukentafel, brood met alle gangbare en heerlijke Palestijnse dips. Het voelt nog meer thuis. Zoals met mijn ouders, broers en zussen, hoe we met zijn negenen samen aten, vertelden en plaagden. 

Als klap op de vuurpijl komt Areej langs, met cake, broodjes en koekjes, genoeg om een hele week van te snoepen, zelfs voor deze familie. 

Ik ga het aan, ik drink een kopje koffie met na iedere slok wat water. Als het koffiedik gedroogd is begint Areej te lezen. Het raakt me wat ze zegt als ze in mijn kopje kijkt. Ze benoemt gebeurtenissen uit het verleden die voor mij dierbare herinneringen oproepen. En het zijn bijzondere, en vooral positieve dingen die er lijken te gaan gebeuren. Vervolgens leest ze ook nog de koffiekopjes van de rest van de familie. Voorbij enen in de nacht vertrekt ze, van Palestina naar Israël, terug naar Jerusalem. Ik kan niet slapen, het derde kopje koffie in mijn leven ooit houdt me wakker. Ik geniet na van de vrijheid die ik als gast mocht ervaren. Deze avond en tijdens alle dagen deze reis, geschonken door zoveel hartelijke mensen. Nog een voorbeeld om na te leven. Wat bijzonder om dat in dit ‘gevangen’ land te ervaren.

Jerusalem vanaf het dak van het Oostenrijkse klooster

4 thoughts on “Gast-vrijheid

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *