N(i)et-werken

In de zomer van 2019 heb ik samen met Better Future, het bedrijf waarmee ik al 15 jaar programma’s in Afrika begeleid, en Sustainalize, een adviesbureau gericht op het bevorderen van duurzaamheid binnen grote ondernemingen, plannen gemaakt voor een leiderschapsreis in Gambia in april 2020. Alle deelnemers in het programma van vorig jaar met dezelfde partners waren enthousiast en Sustainalize zag een dergelijk programma als aanvullend aanbod naar hun klanten. In september zijn we begonnen met het werven van deelnemers en de eerste week van februari was gepland om de voorbereidingen in Gambia te treffen. Alleen al vanwege de kans om twee keer naar mijn geliefde Gambia te gaan was ik heel blij met dit plan!

Weer een open-inschrijvingsprogramma organiseren had voor mij ook een risico. De afgelopen jaren werd het steeds moeilijker om de groep vol te krijgen. De afgelopen drie programma’s hebben we om die reden uitgesteld of samengevoegd. De werving van deelnemers kostte me steeds veel energie. Het voelde voor mij als leuren en sleuren aan mensen die misschien een keer mee zouden willen. De programma’s zelf zijn altijd geweldig, dus ik besloot er weer in te stappen en beloofde aan mezelf dat ik de werving vanuit positieve energie zou gaan doen. Alleen acties te ondernemen als het voor mij goed voelde, vanuit plezier en spontaniteit contacten leggen en oké zijn met een nee van potentiele deelnemers.

Er meldden zich al snel twee enthousiaste vrouwen voor het programma. Samen met Sustainalize hebben we LinkedIn overladen met blogs, video’s en andere posts om nog meer mensen enthousiast te maken. Af en toe reageerde iemand die nieuwsgierig was en iedere keer besloot die persoon om toch niet mee te gaan. We bleven steken op twee van de tien beoogde deelnemers. Februari kwam er ineens snel aan. Wat te doen? Het programma gaan voorbereiden met een grote kans het twee weken later te moeten cancelen omdat er nog steeds te weinig mensen zijn die mee gaan doen en dus al het werk voor niets te doen of nu al het besluit nemen om het programma af te blazen? Op de avond van mijn vertrek naar Gambia besloten we het laatste.

En ineens hoefde ik niet te werken en werd het netwerken en genieten van wat vrije tijd, de zee en zon. Een vriendin van mij ging dit keer met mij mee. Zij ging sowieso voor de vakantie variant. Ik was zaterdag in het vliegtuig blij met de duidelijkheid. Als ik werk, wil ik dat ook zuiver, open en voor de volle 100% doen en niet met de gedachten in mijn achterhoofd dat het misschien voor niets zou zijn. 

Op zondag realiseerde ik me dat de beslissing meer voor mij betekende dan ik dacht. Naast omgaan met de teleurstelling van mensen in Gambia en Nederland die mee zouden gaan was het voor mij ook een afsluiting van een tijdperk. Na 15 jaar leiderschapsprogramma’s in Gambia met individuele deelnemers, waar ik er ooit zelf één van was, kwam hier een einde aan. Het besluit om nu het programma niet door te laten gaan was voor mij ook het besluit om dit soort programma’s in de toekomst niet meer te doen. 

Op maandag was ik er verdrietig over, afscheid nemen van iets wat mij na aan het hart ligt en veel gebracht heeft in mijn leven. De verbindingen die in die programma’s gelegd zijn, de lessen die ik er iedere keer geleerd hebt, de vele vriendschappen die er uit ontstaan zijn, de mooie initiatieven die levens veranderd hebben voor mensen en gemeenschappen in Gambia. Gelukkig kon ik dit verdriet delen met Carel en mijn reisgenote. Ik realiseerde me daardoor ook dat het een afscheid is van een vorm en niet van de essentie van die programma’s voor mij: oprechte interesse en liefde van en voor mensen.

Een alternatief voor niet hoeven te werken was dat ik in Gambia vakantie zou gaan vieren. Klinkt misschien gek maar dat is voor mij echt buiten mijn comfortzone. Naar Gambia gaan staat voor mijn voor samenwerken met lokale organisaties, ‘echte’ Gambianen ontmoeten en vooral weg blijven van het toeristengebied. En nu was ik ineens bijna een hele week in een hotel aan het strand omringd door vakantiegangers. Hoe zou ik dat gaan doen? Zou ik dat gaan doen? Op een bedje onder een parasol liggen zonnen, zwemmen, drankjes drinken, Gambiaanse strandverkopers afwijzen, excursies doen. Die dingen doe ik niet in mijn ‘normale’ vakanties en nu staat het ineens voor mijn neus. Ik word er tegendraads van, oordeel over van alles en nog wat, verzin allerlei smoesjes om het te ontwijken. En dan is daar mijn vriendin die mij een spiegel voor houdt over mijn oordelen en gemopper. Ondertussen geniet zijzelf enorm van de dingen die horen bij een Gambia vakantie. Dat helpt me en ik kom tot een manier die het goede heeft van allebei. Om de dag doe ik met haar mee en om de dag doe ik mijn dingen die ik normaal doe in Gambia. 

En ineens is er nog een andere vriend die me helpt met deze mindshift: de zee. In mijn verdriet op maandag neem ik een duik in de golven en denk aan al het plezier dat we met onze familie hebben als we in Zeeland zijn. Ik denk ‘Oostkapelle’ en word blij zoals en alsof ik daar ben. 

Op dinsdag ben ik weer in de zee en kan naar de golven kijken als naar het leven. Er komt een golf aan, die groter en groter wordt, huizenhoog. In een flits gaat er door me heen durf ik bij die muur van water te blijven of zwem ik er van weg? En dan slaat de golf om, hij slokt me op, overspoelt me, sleurt me mee, water komt in mijn neus, mond en oren. Ik zie even niets, het zout bijt in mijn ogen. Hoestend en proestend kom ik weer boven water, dichtbij het strand. Ik fatsoeneer mijn bikini, sta op en loop het water uit. Ik sta op het harde zand, waar het water zich terugtrekt naar de zee om opnieuw een golf te worden. Ik kijk over de zee, in de verte de rustige waterspiegel, dichtbij de bruisende dynamiek van de golven. Het beeld van de grootse golf van daarnet roept vragen bij me op: Is dit hoe ik om wil gaan met de dingen die in mijn leven gebeuren? Kan ik hier van genieten of word ik bang voor een volgende golf? En het leven zit vol met volgende golven, soms zie ik ze aan komen en vaak zijn ze onverwacht, groot, heftig, met veel druk er op of juist kabbelend. Ik stap de zee weer in. En loop de volgende golf tegemoet, en nog een en nog meer. Iedere keer bedenk ik een andere manier om om te gaan met de golf. Ik spring er overheen, duik er tegenin, zwem mee op de stroom, blijf staan en laat me om ver duwen, laat de klap tegen me aan komen vol in mijn buik, zoek een ondieper deel op en laat het water lieflijk over me heen stromen. Het kan allemaal en het is allemaal oké, sterker nog ik kan van iedere manier genieten. Ik word steeds blijer, loop steeds weer richting die hoge golven, die muren van water die me omarmen bij het omslaan. Wat is het leven mooi als ik alle manieren die er zijn kan waarderen, kan laten gebeuren, er van genieten ook als is het niet altijd comfortabel. 

De zee is de omlijsting voor veel ontmoetingen deze week. Ontmoetingen met mensen die mee zouden doen met het programma dat niet door gaat en ontmoetingen met mijn Gambiaanse familieleden. Ik luister naar hun muren in het leven en hoe zij daar mee om gaan. Hoe zij een manier vinden die voor hen werkt, die ook nog moet passen in hun cultuur, die zij durven aan te gaan, of juist niet.

Ik word geraakt door hun veerkracht, passie, geduld, eerlijkheid en positiviteit. En ook door de dingen waar ze niet over durven praten, de taboes die er nog sterk spelen in Gambia. En de gevoelens en gedachten die niet normaal zijn om te delen. De worstelingen die daardoor ontstaan. Ik praat er met Fatou over. Zij leidt het Buzz project in Gambia en heeft net een intensief programma doorlopen gericht op persoonlijk leiderschap en sociaal ondernemerschap. Ze heeft een idee: een leiderschapsprogramma voor alleen Gambiaanse deelnemers, waarin rurale onderneemsters en partners van Buzz uit de stad samen leren. En we weten het meteen; daarin gaan we ‘sharing circles’ houden. Een manier om iedereen de kans te geven te delen wat ze al zolang van binnen bezig houdt, wat door het delen ook kan helen. Vertellen over de muren van water in hun leven, om te leren hoe ze kunnen genieten van de omslaande golven. Hoe ze hun innerlijke vrede kunnen vinden als het stille oog in een storm. Wat fantastisch zou dat zijn: een andere vorm voor oprechte interesse en liefde van en voor mensen.

6 thoughts on “N(i)et-werken

  1. Lia Maas

    Indrukwekkend….de manier waarop je met de golven van het leven mee beweegt.
    Ik wordt door “iets” heel erg geraakt
    Vandaag eens bekijken wat dat is.
    Mooi lieve Annet. Zwem ze!
    En dank voor dit weer zinvolle mooie verhaal.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *